آدرس دادگاه‌ها و مجتمع‌های قضایی ایران

دادگاه صالح را چطور پیدا کنیم؟

قاعدهٔ عمومی در دعاوی حقوقی این است که دعوا در دادگاهی اقامه می‌شود که خوانده در حوزهٔ قضایی آن اقامتگاه دارد؛ حوزهٔ قضایی یعنی قلمرو یک بخش یا شهرستان. جزئیات و استثناهای این قاعده را در ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی بخوانید. در دعاوی کیفری معمولاً محل وقوع جرم ملاک است و شکایت ابتدا به دادسرای همان حوزه می‌رود. برای هر پروندهٔ مشخص، پیش از اقدام با وکیل مشورت کنید.

تفاوت مراجع قضایی؛ مجتمع، دادسرا و دادگاه

مجتمع قضایی

ساختمان یا مجموعه‌ای که چند شعبه یا واحد قضایی (مثلاً دادگاه‌های حقوقی، کیفری یا خانواده) در آن مستقرند. نام و محل مجتمع‌ها گاهی تغییر می‌کند.

دادسرا

مرجع تحقیق و تعقیب جرائم؛ شکایت کیفری معمولاً ابتدا در دادسرا مطرح می‌شود و پس از تحقیقات، در صورت لزوم به دادگاه می‌رود.

دادگاه عمومی حقوقی

رسیدگی به دعاوی حقوقی مانند مطالبهٔ وجه، دعاوی ملکی و اختلافات قراردادی.

دادگاه کیفری یک و دو

کیفری یک به جرائم سنگین‌تر (مانند قتل عمد و جرائم دارای مجازات اعدام یا حبس ابد) و کیفری دو به سایر جرائم عمومی رسیدگی می‌کند.

دادگاه انقلاب

رسیدگی به دسته‌ای از جرائم خاص، مانند جرائم مواد مخدر و جرائم علیه امنیت.

دادگاه خانواده

رسیدگی به دعاوی خانوادگی مانند طلاق، مهریه، نفقه و حضانت.

شورای حل اختلاف

مرجعی برای حل‌وفصل برخی دعاوی ساده‌تر از طریق سازش و رسیدگی.

دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور

تجدیدنظر به اعتراض نسبت به آرای دادگاه‌های بدوی رسیدگی می‌کند؛ دیوان عالی کشور در موارد قانونی (مانند فرجام‌خواهی) و برای نظارت بر اجرای صحیح قوانین وارد می‌شود.

نکاتی که پیش از رفتن به دادگاه باید بدانید

• شمارهٔ شعبه، ساعت جلسه و محل دقیق رسیدگی را از برگهٔ ابلاغیه یا سامانه‌های قضایی (مانند ثنا) بررسی کنید.
• مدارک شناسایی و اصل یا کپی مدارک پرونده را همراه داشته باشید.
• زودتر برسید؛ ورود به مجتمع‌های بزرگ معمولاً با بازرسی و صف همراه است.
• اگر نشانی با آنچه روی ابلاغیه نوشته شده فرق دارد، ابلاغیه ملاک است و لطفاً مغایرت را به ما اطلاع دهید.

برای نوشتن دادخواست نمونه دادخواست‌های حقوقی و برای برآورد هزینه محاسبهٔ هزینهٔ دادرسی را ببینید.